Κάθε οικοδομική εργασία παράγει μπάζα: από την ανακαίνιση ενός μπάνιου μέχρι την ανέγερση μιας αποθήκης. Αυτά τα υλικά ονομάζονται Απόβλητα Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ), και ο νόμος ορίζει ότι πρέπει να πηγαίνουν για ανακύκλωση μέσω εγκεκριμένου συστήματος, όχι σε χωράφια, ρέματα ή χωματερές.
Για τον ιδιοκτήτη και τον μηχανικό, η διαχείριση των ΑΕΚΚ είναι μέρος της αδειοδότησης. Χωρίς τα σωστά έγγραφα, η άδεια καθυστερεί και η εγγυητική επιστολή δεν επιστρέφεται. Παρακάτω θα βρείτε τα βήματα με τη σειρά που γίνονται.
Τι λέει η νομοθεσία
Το βασικό πλαίσιο είναι η ΚΥΑ 36259/1757/Ε103/2010, που ορίζει τα έγγραφα και τις προθεσμίες, και ο Ν. 4819/2021, που στο άρθρο 30 ορίζει τις υποχρεώσεις για τα ΑΕΚΚ. Με λίγα λόγια:
- Στα έργα και τις κατεδαφίσεις γίνεται διαλογή στην πηγή. Ξεχωρίζουν τουλάχιστον το ξύλο, τα ανόργανα υλικά (σκυρόδεμα, τούβλα, πλακίδια, κεραμικά), οι πέτρες, τα μέταλλα, το γυαλί, τα πλαστικά και ο γύψος.
- Όποιος εκτελεί το έργο υπογράφει σύμβαση με εγκεκριμένο Σύστημα Εναλλακτικής Διαχείρισης ΑΕΚΚ (ΣΣΕΔ). Για τα περισσότερα ιδιωτικά έργα, η σύμβαση καλύπτει όλα τα ΑΕΚΚ, ακόμη και τα χώματα εκσκαφών.
- Τα απόβλητα μεταφέρονται μόνο από αδειοδοτημένους μεταφορείς και καταλήγουν σε μονάδα επεξεργασίας που συνεργάζεται με το σύστημα.
Βήμα 1 — Σύμβαση με εγκεκριμένο σύστημα
Πριν εκδοθεί η άδεια, ο διαχειριστής των αποβλήτων υπογράφει σύμβαση με εγκεκριμένο ΣΣΕΔ. Στα ιδιωτικά έργα διαχειριστής είναι συνήθως ο ιδιοκτήτης ή ο εργολάβος. Η σύμβαση είναι προϋπόθεση για τα επόμενα βήματα: αντίγραφό της συνοδεύει τα Στοιχεία Διαχείρισης Αποβλήτων.
Βήμα 2 — Στοιχεία Διαχείρισης Αποβλήτων (ΣΔΑ)
Πριν ξεκινήσουν οι εργασίες, υποβάλλονται τα ΣΔΑ στην αρμόδια πολεοδομική υπηρεσία, μαζί με τα υπόλοιπα δικαιολογητικά της άδειας. Σύμφωνα με το άρθρο 7 της ΚΥΑ, τα ΣΔΑ περιλαμβάνουν τουλάχιστον:
- όνομα και διεύθυνση του διαχειριστή των αποβλήτων,
- τον τόπο και τη δραστηριότητα από την οποία προκύπτουν τα απόβλητα,
- τον κύριο του έργου,
- την εκτιμώμενη συνολική ποσότητα και τις ποσότητες ανά κατηγορία, με τους κωδικούς του Ευρωπαϊκού Καταλόγου Αποβλήτων (ΕΚΑ),
- τι θα επαναχρησιμοποιηθεί, τι θα ανακυκλωθεί και τι θα καταλήξει σε υγειονομική ταφή,
- αντίγραφο της σύμβασης με το εγκεκριμένο σύστημα.
Τις ποσότητες τις εκτιμά ο μηχανικός του έργου. Όσο πιο ρεαλιστικές είναι, τόσο πιο ομαλά κλείνει ο φάκελος στο τέλος.
Βήμα 3 — Εγγυητική επιστολή
Στα ιδιωτικά έργα, μαζί με τα ΣΔΑ κατατίθεται εγγυητική επιστολή αναγνωρισμένης τράπεζας ή του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων. Το ποσό ορίζεται ως ποσοστό του συνολικού προϋπολογισμού του έργου:
- 0,5% για εργασίες κατασκευής και κατεδάφισης,
- 0,2% όταν το έργο αφορά αποκλειστικά εκσκαφές.
Σύμφωνα με τον ΑΝΑΚΕΜ, η εγγυητική εκδίδεται υπέρ του Δήμου όπου βρίσκεται το έργο. Στα δημόσια έργα δεν απαιτείται εγγυητική: η σύμβαση με το σύστημα και τα ΣΔΑ υποβάλλονται στην επιβλέπουσα υπηρεσία.
Βήμα 4 — Κατά τη διάρκεια των εργασιών
Όσο προχωρά το έργο, τα ΑΕΚΚ συλλέγονται και μεταφέρονται στη μονάδα επεξεργασίας. Ελέγξτε τα εξής:
- Ο μεταφορέας είναι εγγεγραμμένος στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων (ΗΜΑ) για απόβλητα με κωδικούς ΕΚΑ της κατηγορίας 17.
- Κάθε κάδος έχει μοναδικό αριθμό και αναγράφει την επωνυμία της εταιρείας, τηλέφωνο επικοινωνίας και τον αριθμό εγγραφής της στο ΗΜΑ (Ν. 4819/2021, άρθρο 30 παρ. 10).
- Τα οχήματα που μεταφέρουν ΑΕΚΚ έχουν σύστημα GPS (άρθρο 30 παρ. 9).
- Στη μονάδα, κάθε φορτίο ζυγίζεται και καταγράφεται. Από αυτές τις ζυγίσεις θα προκύψει η τελική βεβαίωση.
Τα υλικά που περιέχουν αμίαντο δεν είναι κοινά ΑΕΚΚ: είναι επικίνδυνα απόβλητα και ακολουθούν ξεχωριστή, αυστηρή διαδικασία.
Βήμα 5 — Βεβαίωση παραλαβής
Όταν ολοκληρωθούν οι εργασίες διαχείρισης, το σύστημα εκδίδει βεβαίωση παραλαβής των ΑΕΚΚ, με τις κατηγορίες και τις ποσότητες που παραλήφθηκαν. Σύμφωνα με την ΚΥΑ:
- η βεβαίωση κατατίθεται στην αρμόδια υπηρεσία εντός 30 ημερών από την αποπεράτωση των εργασιών,
- η εγγυητική επιστολή επιστρέφεται εντός 10 ημερών από την κατάθεση της βεβαίωσης.
Η βεβαίωση συνοδεύεται από τα ζυγολόγια και το ημερολόγιο παραδόσεων. Χρειάζεται για να κλείσει ο φάκελος του έργου και, στα δημόσια έργα, για την παραλαβή του.
Τα πιο συνηθισμένα λάθη
- Υποεκτίμηση ποσοτήτων στα ΣΔΑ. Μεγάλες αποκλίσεις στο τέλος πρέπει να αιτιολογηθούν.
- Μεταφορέας χωρίς εγγραφή στο ΗΜΑ. Τα φορτία του δεν μπορούν να τεκμηριωθούν και η βεβαίωση δεν βγαίνει.
- «Μικρές» ποσότητες που πετιούνται όπου βρεθεί. Ο νόμος δεν εξαιρεί τις μικρές ποσότητες: όλα τα ΑΕΚΚ πηγαίνουν σε μονάδα ανακύκλωσης.
- Αμιαντούχα υλικά ανακατεμένα με τα μπάζα. Το φορτίο απορρίπτεται και η διαχείρισή του γίνεται πολύ πιο ακριβή.
Πώς βοηθάμε
Η ALFA PLAN αναλαμβάνει όλη τη διαδρομή των ΑΕΚΚ του έργου σας: τοποθέτηση κάδων, μεταφορά, επεξεργασία και την έκδοση της βεβαίωσης διαχείρισης με κωδικούς ΕΚΑ, με διαδικασίες πιστοποιημένες κατά ISO 14001:2015. Περιγράψτε μας το έργο και θα σας στείλουμε κοστολογημένη πρόταση.
Το άρθρο είναι ενημερωτικό και αποτυπώνει το πλαίσιο όπως ισχύει τον Οκτώβριο του 2026. Οι διατάξεις τροποποιούνται κατά καιρούς. Για το δικό σας έργο, συμβουλευτείτε τον μηχανικό σας ή την αρμόδια υπηρεσία δόμησης.